Kwiaty kwitnące całe lato: 15 roślin, które kwitną od maja do jesieni

Kwiaty kwitnące całe lato – co to właściwie znaczy?

Warto od razu doprecyzować jedną rzecz, bo tutaj łatwo o rozczarowanie. Kwiaty kwitnące całe lato nie zawsze oznaczają, że jedna roślina kwitnie bez przerwy od maja do października. Czasem tak bywa, zwłaszcza przy cyniach, aksamitkach, werbenie patagońskiej czy niektórych odmianach szałwii, ale w ogrodzie dużo lepiej działa inna zasada: sadzisz rośliny tak, żeby ich terminy kwitnienia nachodziły na siebie.

I właśnie wtedy rabata wygląda na stale kwitnącą.

Maj i czerwiec mogą należeć do szałwii omszonej, kocimiętki, bodziszków i pierwszych kwiatów gaillardii. W lipcu mocniej wchodzą jeżówki, nachyłki, rudbekie, cynie i kosmosy. Sierpień oraz wrzesień podtrzymują dzielżany, rudbekie, werbeny, aksamitki i rośliny jednoroczne, które kwitną aż do przymrozków.

Moim zdaniem to najrozsądniejszy sposób na ogród, bo nie opiera się na jednej kapryśnej roślinie. Jeśli jedna bylina słabiej zakwitnie po suchej wiośnie, druga przejmie pałeczkę. Jeśli po ulewie pokładzie się kosmos, aksamitka i rudbekia dalej trzymają kolor. Takie ogrodowe zabezpieczenie, niby proste, a później człowiek naprawdę widzi różnicę.

Dla większości roślin z tej listy przyjmij prosty zakres:

• stanowisko słoneczne: minimum 6 godzin słońca dziennie,
• gleba: przepuszczalna, bez stojącej wody po deszczu,
• podlewanie po posadzeniu: regularne przez pierwsze 2–3 tygodnie,
• odstęp sadzenia: zwykle 25–50 cm, zależnie od wysokości rośliny,
• pielęgnacja: usuwanie przekwitłych kwiatów co 5–10 dni.

Nie trzeba robić z tego ogrodniczej matematyki, ale te liczby pomagają. Szczególnie wtedy, gdy sadzisz nową rabatę i każda doniczka wygląda jeszcze niewinnie, a po dwóch miesiącach robi się zielony tłok.

Jakie kwiaty kwitną całe lato w ogrodzie?

Najlepszy zestaw to połączenie bylin i kwiatów jednorocznych. Byliny dają stabilność, bo wracają co roku. Rośliny jednoroczne dają szybki kolor, bo często kwitną długo i intensywnie aż do pierwszych przymrozków.

W praktyce dobrze działa układ 60 do 40. Około 60% rabaty możesz oprzeć na bylinach, a pozostałe 40% uzupełnić roślinami jednorocznymi. Dzięki temu nie musisz co roku zakładać rabaty od zera, ale też nie masz pustych miejsc w środku sezonu.

1. Szałwia omszona

Szałwia omszona to jedna z najpewniejszych roślin na początek lata. Kwitnie zwykle od maja lub czerwca, a po przycięciu potrafi powtórzyć kwitnienie później. Najlepiej czuje się w słońcu, na glebie przepuszczalnej, raczej umiarkowanie żyznej.

To świetna roślina na przód albo środek rabaty. Ma zwarte kępy, pionowe kwiatostany i nie wygląda chaotycznie nawet wtedy, gdy obok rosną bardziej luźne rośliny. Jeśli zależy Ci na rabacie, która ma porządek i rytm, szałwia bardzo pomaga.

Najważniejsze parametry:

• wysokość: zwykle 30–60 cm,
• odstęp sadzenia: 30–40 cm,
• stanowisko: pełne słońce,
• gleba: sucha do umiarkowanie wilgotnej,
• zabieg po kwitnieniu: przycięcie kwiatostanów nisko nad liśćmi.

Szałwia dobrze pasuje do kocimiętki, lawendy, rudbekii i traw ozdobnych. Lubię ją też przy ścieżkach, bo nie rozłazi się tak nachalnie jak niektóre byliny.

2. Kocimiętka

Kocimiętka wygląda lekko, naturalnie i trochę miękko, dlatego dobrze rozluźnia rabaty. Tworzy chmurę drobnych, najczęściej fioletowoniebieskich kwiatów. Kwitnie długo, zwykle od późnej wiosny do lata, a po przycięciu często daje drugi ładny pokaz.

To jedna z tych roślin, które przyciągają pszczoły i motyle, a przy tym nie wymagają ciągłego biegania z konewką. Oczywiście młode sadzonki trzeba podlewać, ale starsze kępy radzą sobie znacznie lepiej w suchszych miejscach.

Dobrze sprawdzi się, jeśli szukasz frazy praktycznej: jakie kwiaty kwitną całe lato bez częstego podlewania. Kocimiętka nie jest rośliną do mokrej, ciężkiej ziemi, ale na słonecznej rabacie z przepuszczalnym podłożem wypada bardzo dobrze.

Sadź ją co 35–45 cm. Po pierwszym dużym kwitnieniu zetnij kępę mniej więcej o jedną trzecią. Przez kilka dni może wyglądać skromniej, ale później wypuści świeższe liście i nowe kwiaty.

3. Jeżówka purpurowa

Jeżówka to klasyk letnich rabat. Kwitnie najczęściej od czerwca lub lipca do końca sierpnia, a przy dobrych warunkach i regularnym usuwaniu przekwitłych koszyczków potrafi przeciągnąć dekoracyjność na wrzesień. Ma mocny środek kwiatowy, sztywne pędy i dobrze znosi upalne dni.

Jeśli planujesz kwiaty ogrodowe długo kwitnące, jeżówka powinna znaleźć się w zestawie. Nie zawsze startuje najwcześniej, ale pięknie wypełnia środek lata. Dodatkowo jej przekwitłe koszyczki można zostawić jesienią dla ptaków, zwłaszcza jeśli ogród ma bardziej naturalny charakter.

Wskazówki:

1. Sadź jeżówki w słońcu albo lekkim półcieniu.
2. Zostaw 40–50 cm odstępu, bo kępy z czasem się rozrastają.
3. Nie przelewaj ich, bo bardziej szkodzi im mokra ziemia niż krótsza susza.
4. Co kilka lat odmładzaj starsze kępy przez podział.

Jeżówki dobrze wyglądają z rudbekią, perowskią, trawami ozdobnymi, krwawnikiem i werbeną patagońską. Dają taki lekko preriowy klimat, ale bez przesady, nadal pasują do zwykłego polskiego ogrodu.

4. Rudbekia

Rudbekia to żółty pewniak na drugą część lata. Kwitnie zwykle od lipca do września, a niektóre odmiany potrafią trzymać kwiaty nawet dłużej. Ma słoneczne płatki i ciemne środki, więc od razu rozjaśnia rabatę.

Najbardziej lubię ją tam, gdzie ogród zaczyna wyglądać trochę zmęczony po upałach. Wtedy rudbekia wchodzi cała na żółto i nagle rabata znowu wygląda świeżo. To właśnie dlatego tak często pojawia się w zestawieniach na rośliny kwitnące od maja do jesieni, choć sama najmocniej pracuje latem i na początku jesieni.

Parametry praktyczne:

• wysokość: 40–90 cm, zależnie od odmiany,
• odstęp: 40–50 cm,
• światło: pełne słońce,
• gleba: przeciętna ogrodowa, umiarkowanie wilgotna,
• pielęgnacja: usuwanie przekwitłych kwiatów wydłuża kwitnienie.

Rudbekia ładnie gra z fioletami. Dlatego warto sadzić ją obok werbeny patagońskiej, szałwii, kocimiętki albo przetaczników. Żółty z fioletem daje mocny kontrast, ale nadal wygląda naturalnie.

5. Krwawnik ogrodowy

Krwawnik ma płaskie baldachy i świetnie sprawdza się na rabatach słonecznych. W zależności od odmiany może kwitnąć na biało, żółto, różowo, czerwono albo morelowo. Najczęściej kwitnie od czerwca do sierpnia, ale regularne przycinanie przekwitłych kwiatostanów pomaga utrzymać go dłużej w dobrej formie.

To roślina dla osób, które nie chcą ciągle poprawiać rabaty. Krwawnik lubi słońce, znosi słabszą glebę i nie obraża się od razu, gdy przez kilka dni nie dostanie wody. Trzeba tylko uważać z bardzo żyzną ziemią, bo wtedy potrafi za mocno wybujać i pokładać się po deszczu.

Najlepiej sadzić go w grupach po 3–5 sztuk. Jedna roślina wygląda trochę przypadkowo, ale kilka kęp robi już kolorową plamę. Na 1 m² zwykle wystarczy 5–7 sadzonek, zależnie od odmiany.

6. Nachyłek

Nachyłek, czyli coreopsis, to kolejna słoneczna roślina do letniego ogrodu. Ma lekkie, drobniejsze kwiaty, zwykle w odcieniach żółci, choć dostępne są też odmiany z czerwonym lub bordowym akcentem. Kwitnie długo, najczęściej od czerwca do września.

Bardzo dobrze pasuje do małych ogrodów, bo nie przytłacza. Jeśli ktoś pyta, jakie rośliny kwitnące wybrać do małego ogrodu, nachyłek jest sensowną odpowiedzią. Daje kolor, ale nie robi ciężkiej ściany zieleni.

Lubi:

• słońce,
• przepuszczalną glebę,
• umiarkowane podlewanie,
• przycinanie po pierwszym kwitnieniu.

Nie lubi za to stojącej wody. Jeśli po deszczu na rabacie przez kilka godzin stoi kałuża, lepiej podnieść teren kompostem i drobnym żwirem albo wybrać inne miejsce.

7. Bodziszek Rozanne

Bodziszek Rozanne zasługuje na osobne miejsce, bo potrafi kwitnąć naprawdę długo. Tworzy luźne kępy z niebieskofioletowymi kwiatami i dobrze wypełnia przestrzenie między większymi bylinami. W wielu ogrodach kwitnie od czerwca aż do jesieni, szczególnie gdy ma dostatecznie wilgotną, ale nie mokrą glebę.

To świetny wybór na brzeg rabaty. Pędy lekko się przewieszają, więc roślina miękko zakrywa ziemię i ogranicza puste placki. Nie wygląda sztywno, a jednocześnie nie jest nachalna.

Sadź go co 40–50 cm. Przy małej rabacie wystarczą 2–3 sadzonki, bo z czasem potrafi się ładnie rozrosnąć. Jeśli po kilku sezonach zacznie wchodzić na sąsiednie rośliny, wystarczy skrócić pędy sekatorem.

8. Gaillardia

Gaillardia, nazywana też dzianwą, ma bardzo ciepłe kolory: żółcie, pomarańcze, czerwienie i rdzawe odcienie. Kwitnie długo, często od maja lub czerwca do września, a przy dobrej pielęgnacji nawet do października.

To roślina na słońce i lżejszą glebę. W ciężkiej, mokrej ziemi może zimować słabiej, dlatego warto zadbać o drenaż. Jeśli masz rabatę przy podjeździe, murku, tarasie albo w miejscu, gdzie latem mocno grzeje, gaillardia może się tam odnaleźć lepiej niż delikatniejsze kwiaty.

Praktyczna rada: usuwaj przekwitłe koszyczki regularnie. Nie raz w miesiącu, tylko co kilka dni, gdy przechodzisz obok rabaty. To drobiazg, ale przy gaillardii naprawdę wpływa na długość kwitnienia.

9. Lawenda

Lawenda nie kwitnie przez całe lato w takim samym natężeniu, ale jest zbyt cenna, żeby ją pominąć. Najmocniej kwitnie zwykle od czerwca do lipca, a po cięciu może delikatnie powtórzyć kwitnienie. Do tego ma srebrzyste liście, które zdobią rabatę nawet wtedy, gdy kwiatów jest mniej.

Jeśli robisz kwiaty na rabatę słoneczną, lawenda dobrze zamyka przód kompozycji. Tworzy niski, pachnący pas, pasuje do szałwii, kocimiętki i róż. Trzeba jednak pamiętać, że lubi glebę przepuszczalną, raczej suchą, nie kwaśną i nie zalewaną zimą.

Najczęstszy błąd? Sadzenie lawendy w ciężkiej, mokrej ziemi i podlewanie jej tak, jak pelargonii w donicy. Lawenda tego nie potrzebuje. Lepiej dać jej słońce, lżejsze podłoże i spokojniejsze podlewanie.

10. Floks wiechowaty

Floks wiechowaty wnosi do ogrodu zapach i mocniejsze plamy koloru. Kwitnie zwykle od lipca do września. W zależności od odmiany może być biały, różowy, fioletowy, malinowy albo dwubarwny. To roślina bardziej tradycyjna, trochę babcina, ale w dobrym sensie. Kojarzy się z ogrodem, który żyje, pachnie i nie jest sterylną wystawką.

Floksy lubią słońce lub lekki półcień oraz żyzną, umiarkowanie wilgotną glebę. Nie lubią przesuszenia, bo wtedy szybciej tracą świeżość i mogą łapać mączniaka. Dlatego warto podlewać je przy ziemi, nie po liściach.

Dobrze wyglądają w środkowej i tylnej części rabaty. Zostaw im około 40–50 cm miejsca. Jeśli rabata jest przewiewna, floksy rzadziej chorują i dłużej zachowują ładny wygląd.

11. Dzielżan

Dzielżan to roślina na późne lato i początek jesieni. Kwitnie najczęściej od sierpnia do października, więc pięknie domyka sezon. Ma kwiaty w odcieniach żółci, pomarańczu, miedzi i czerwieni. Dzięki temu rabata nie kończy się smutno po lipcu.

To bardzo dobra odpowiedź na pytanie, jakie kwiaty kwitną do jesieni. Dzielżan lubi słońce, ale potrzebuje więcej wilgoci niż lawenda czy kocimiętka. Nie sadziłabym go w najbardziej suchym narożniku ogrodu. Lepiej dać mu miejsce z glebą żyźniejszą, która nie zamienia się w pył po trzech gorących dniach.

Wysokie odmiany mogą wymagać podparcia. Możesz też uszczknąć pędy w maju, gdy rośliny mają około 20–30 cm wysokości. Dzięki temu będą niższe, gęstsze i mniej podatne na pokładanie.

12. Werbena patagońska

Werbena patagońska jest lekka jak koronka. Ma wysokie, cienkie pędy i drobne fioletowe kwiaty, które unoszą się nad rabatą. Kwitnie od czerwca aż do przymrozków, jeśli sezon jest sprzyjający.

W Polsce często traktuje się ją jak roślinę jednoroczną, choć w cieplejszych miejscach i przy łagodnej zimie potrafi przetrwać albo sama się wysiać. I tu mała uwaga: samosiewy są miłe, ale czasem pojawiają się tam, gdzie akurat nie były planowane. Wystarczy je wtedy przesadzić albo usunąć.

Werbena pasuje prawie do wszystkiego. Łączy cięższe kwiaty, takie jak rudbekia czy jeżówka, z delikatniejszymi trawami. Przyciąga motyle i daje rabacie ruch. Nawet delikatny wiatr sprawia, że całość wygląda bardziej naturalnie.

13. Cynia

Cynia to jeden z najmocniejszych wyborów, jeśli interesują Cię kwiaty jednoroczne długo kwitnące. Kwitnie od czerwca do przymrozków, ma wyraziste kolory i bardzo dobrze nadaje się na kwiat cięty. Im częściej ścinasz kwiaty do wazonu albo usuwasz przekwitłe koszyczki, tym bardziej zachęcasz roślinę do tworzenia kolejnych pąków.

Cynie lubią ciepło, słońce i żyzną, przepuszczalną ziemię. Nie lubią chłodu, dlatego nie warto sadzić ich do gruntu zbyt wcześnie. Najbezpieczniej robić to po zimnych ogrodnikach, czyli po połowie maja, gdy ryzyko przymrozków wyraźnie spada.

Kilka konkretów:

• rozstaw niskich odmian: 25–30 cm,
• rozstaw wysokich odmian: 35–45 cm,
• wysokość: od 25 cm do nawet 90 cm,
• podlewanie: przy ziemi, bez moczenia liści,
• najlepsze miejsce: pełne słońce.

Cynia w środku lata wygląda obficie, ale pod jednym warunkiem. Nie może stać ciasno i wilgotno, bo wtedy łatwiej choruje. Lepiej dać jej przewiew i trochę miejsca niż upychać sadzonki co 15 cm.

14. Kosmos

Kosmos, czyli onętek, daje lekkość i wysokość. Kwitnie zwykle od czerwca do jesieni, a jego delikatne liście sprawiają, że nawet wysoka roślina nie wygląda ciężko. To dobry wybór na tył rabaty, przy płocie albo w miejscu, gdzie chcesz szybko zasłonić pusty fragment ogrodu.

Nasiona kosmosu można wysiewać wprost do gruntu, gdy ziemia się ogrzeje. Można też przygotować rozsadę wcześniej, ale nie każdy ma na to miejsce na parapecie. Ja lubię kosmos za to, że nie udaje rośliny trudnej. Dajesz mu słońce, trochę przestrzeni i on po prostu rośnie.

Uważaj tylko z nawożeniem. Zbyt żyzna ziemia może sprawić, że kosmos pójdzie bardziej w liście niż w kwiaty. Jeśli widzisz wielką zieloną masę i mało pąków, to często właśnie tu leży problem.

15. Aksamitka

Aksamitka jest może zwyczajna, ale bardzo praktyczna. Kwitnie od czerwca do przymrozków, dobrze znosi słońce i pasuje na obwódki, rabaty, warzywnik oraz donice. Dostępne są odmiany niskie, średnie i wysokie, więc łatwo dopasować ją do miejsca.

To jedna z najlepszych roślin dla osób, które chcą szybkiego efektu za małe pieniądze. Opakowanie nasion kosztuje zwykle kilka złotych, a gotowe sadzonki bywają dostępne w sezonie w wielopakach. Ceny oczywiście zmieniają się zależnie od sklepu i odmiany, ale nadal aksamitka należy do bardziej ekonomicznych kwiatów na lato.

Aksamitki warto sadzić przy brzegach rabat. Tworzą kolorową ramę i długo wyglądają świeżo. Jeśli regularnie usuwasz przekwitłe koszyczki, kwitną naprawdę wytrwale.

Jak zaplanować rabatę kwitnącą od maja do jesieni?

Najpierw nie wybieraj roślin tylko po zdjęciach. To częsty błąd. Zdjęcie pokazuje moment idealny, a rabata ma działać przez cały sezon. Dlatego sprawdź trzy rzeczy: termin kwitnienia, wysokość i wymagania wodne.

Jeśli posadzisz obok siebie lawendę, która lubi sucho, oraz floksy, które lubią więcej wilgoci, jedna strona zawsze będzie trochę niezadowolona. Da się to pogodzić na większej rabacie, ale w małym ogrodzie lepiej grupować rośliny według potrzeb.

Prosty układ rabaty słonecznej może wyglądać tak:

1. Przód rabaty: lawenda, kocimiętka, niska szałwia, aksamitka.
2. Środek rabaty: jeżówka, gaillardia, nachyłek, bodziszek.
3. Tył rabaty: rudbekia, dzielżan, kosmos, werbena patagońska, wysokie floksy.

Dzięki temu niskie rośliny nie znikną za wyższymi, a wysokie nie będą zasłaniały całej kompozycji. Przy rabacie oglądanej z każdej strony, na przykład na środku trawnika, najwyższe rośliny sadź bliżej środka, a niższe dookoła.

Ile sadzonek potrzeba na metr kwadratowy?

To zależy od gatunku, ale można przyjąć praktyczne widełki:

Typ rośliny	Przykłady	Ilość na 1 m²
Niskie obwódki	aksamitka niska, lawenda, niska szałwia	6–9 sztuk
Średnie byliny	jeżówka, nachyłek, gaillardia	4–6 sztuk
Wyższe byliny	rudbekia, dzielżan, floks	3–5 sztuk
Rośliny luźne i wysokie	kosmos, werbena patagońska	3–4 sztuki

Nie sadź wszystkiego zbyt gęsto na start. Wiem, puste miejsca kuszą, żeby od razu je czymś zatkać, ale byliny potrzebują sezonu lub dwóch, żeby pokazać docelową szerokość. Na pierwszy rok można uzupełnić luki cynią, kosmosem albo aksamitką. Potem, gdy byliny się rozrosną, jednorocznych roślin dasz mniej.

Kiedy sadzić kwiaty kwitnące całe lato?

Byliny w doniczkach możesz sadzić wiosną lub jesienią, o ile ziemia nie jest zamarznięta ani skrajnie sucha. Wiosna daje szybki efekt, bo rośliny od razu startują. Jesień jest spokojniejsza dla korzeni, ponieważ gleba trzyma wilgoć i nie ma takiego stresu od upałów.

Rośliny jednoroczne ciepłolubne, takie jak cynia, kosmos, aksamitka i werbena patagońska, najlepiej sadzić do gruntu po połowie maja. W wielu regionach Polski nadal zdarzają się chłodne noce w pierwszej części miesiąca, dlatego lepiej nie przyspieszać na siłę.

Praktyczny kalendarz:

• marzec i kwiecień: przygotowanie rozsady cynii, kosmosu, werbeny,
• druga połowa maja: sadzenie roślin ciepłolubnych do gruntu,
• maj i czerwiec: sadzenie bylin z doniczek,
• czerwiec i lipiec: dosadzanie jednorocznych w puste miejsca,
• sierpień i wrzesień: dzielenie niektórych starszych bylin i planowanie zmian na kolejny sezon.

Jeśli kupujesz gotowe sadzonki, zwróć uwagę na korzenie. Po wyjęciu z doniczki bryła nie powinna być suchą, zbitą skorupą. Korzenie mają być jasne, żywe i równomiernie rozłożone. Gdy widzisz same splątane korzenie i prawie brak ziemi, roślina może dłużej dochodzić do siebie po posadzeniu.

Jak przedłużyć kwitnienie kwiatów w ogrodzie?

Najprostszy sposób to regularne usuwanie przekwitłych kwiatów. Roślina nie traci wtedy energii na tworzenie nasion i częściej wypuszcza kolejne pąki. Dotyczy to szczególnie cynii, aksamitki, gaillardii, nachyłka, szałwii i rudbekii.

Nie musisz robić wielkiej akcji z koszykiem i rękawiczkami. Czasem wystarczy przejść przez ogród z sekatorem raz na kilka dni. Przy większej rabacie dobrze działa zasada 10 minut. Tyle wystarczy, żeby usunąć najbardziej widoczne suche kwiaty, podeprzeć jeden pęd i sprawdzić, czy gdzieś ziemia nie wyschła na kamień.

Co zrobić najpierw?

1. Sprawdź wilgotność ziemi palcem na głębokości 3–5 cm.
2. Usuń przekwitłe kwiaty tuż nad zdrowym liściem albo rozgałęzieniem.
3. Podlej rano, jeśli ziemia jest sucha, a rośliny więdną mimo wieczornego chłodu.

Unikaj podlewania po liściach wieczorem. Przy floksach, cyniach i jeżówkach może to zwiększać ryzyko chorób grzybowych. Lepiej podlewać rzadziej, ale dokładniej, kierując wodę pod roślinę.

Czy nawożenie jest konieczne?

Na przeciętnej rabacie wystarczy kompost dodany przed sadzeniem i delikatne nawożenie w sezonie. Rośliny długo kwitnące potrzebują energii, ale nadmiar azotu może dać odwrotny efekt: dużo liści, mało kwiatów.

Przy roślinach jednorocznych w donicach możesz stosować nawóz do roślin kwitnących co 10–14 dni, zgodnie z dawką z etykiety. W gruncie zwykle wystarczy mniej, szczególnie jeśli gleba jest regularnie wzbogacana kompostem.

Jakie kwiaty długo kwitną w donicach na tarasie?

Do donic najlepiej wybierać rośliny, które długo kwitną i nie tworzą zbyt głębokiego systemu korzeniowego. Dobrze sprawdzą się aksamitki, niskie cynie, kocimiętka, lawenda, werbena patagońska w większej donicy oraz niektóre odmiany szałwii.

Pojemnik musi mieć odpływ. To absolutna podstawa. Nawet najlepsze kwiaty długo kwitnące nie poradzą sobie w donicy, w której po deszczu stoi woda. Na dno możesz dać warstwę keramzytu, ale ważniejsze są otwory i przepuszczalne podłoże.

Dla jednej większej byliny wybierz donicę o średnicy minimum 25–30 cm. Dla kompozycji z kilku roślin lepiej sprawdzi się pojemnik 40–60 cm szerokości. Mała doniczka szybciej przesycha, szybciej się nagrzewa i wymaga częstszego podlewania.

Dobry zestaw na słoneczny taras:

• lawenda jako roślina strukturalna,
• aksamitka dla ciągłego koloru,
• kocimiętka dla lekkości,
• niska cynia jako mocniejszy akcent,
• werbena patagońska w